Skip to main content

Posts

Showing posts from May, 2024

рдиृрдд्рдпाрд░ंрдЧрдо рдбांрд╕ рдЕрдХाрджрдоी рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдХрдд्рдердХ рдиृрдд्рдп рдХे рджौрд░ाрди 2000 рдЪрдХ्рдХрд░ рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рдоुрдж्рд░ाрдПँ рдмрдиा рдХрд░ рд░рдЪा рд╡िрд╢्рд╡ рдХीрд░्рддिрдоाрди

рдХрдд्рдердХ рд╢рдм्рдж рд╡ैрджिрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢рдм्рдж 'рдХрдеा' рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै "рдХрд╣ाрдиी", рдФрд░ рдХрдеाрдХाрд░ рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै "рдХрд╣ाрдиी рдХрд╣рдиे рд╡ाрд▓ा"। рдХрдд्рдердХ рдиृрдд्рдп рдоें рдПрдХ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рд╣ै рдЬो рдЗрд╕े рднाрд░рддीрдп рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдиृрдд्рдп рд╢ैрд▓ी рдХा рджрд░्рдЬा рджेрддी рд╣ै। рдХрдд्рдердХ рднрдЧрд╡ाрди рдХृрд╖्рдг рдХे рдк्рд░рддि рднрдХ्рддि рдХी рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ुрдЖ। рдЕрдз्рдпрдпрдиों рд╕े рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рдХि рдХрдд्рдердХ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी рдоें рд╣ुрдИ рдФрд░ рдпрд╣ рдиृрдд्рдп рд╢ैрд▓ी рд▓рдЦрдирдК, рдЬрдпрдкुрд░ рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░-рдкрд╢्рдЪिрдо рднाрд░рдд рдХे рдЕрди्рдп рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рдлैрд▓ рдЧрдИ। рдкंрдж्рд░рд╣рд╡ीं рдФрд░ рд╕ोрд▓рд╣рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рднрдХ्рддि рдЖंрджोрд▓рди рдХे рдк्рд░рд╕ाрд░ рдХे рд╕ाрде рдХрдд्рдердХ рдиृрдд्рдп рдПрдХ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╡िрдзा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рд╣ुрдЖ। рднाрд░рдд рдХे рдЕрдзिрдХांрд╢ рдХрд▓ा рд░ूрдкों рдХी рддрд░рд╣, рдХрдд्рдердХ рднी рдЧुрд░ु-рд╢िрд╖्рдп рдкрд░ंрдкрд░ा рдпा рд╢िрдХ्рд╖рдХ-рд╢िрд╖्рдп рдкрд░ंрдкрд░ा рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдЖрдЧрд░ा рдоें рдкंрдЪрдХुрдИрдпा рд╕्рдеिрдд рдоाрдеुрд░ рд╡ैрд╢्рдп рд╕рднाрдЧृрд╣ рдоें рдиृрдд्рдпाрд░ंрдЧрдо рдбांрд╕ рдЕрдХाрджрдоी (Nrityaarangam Dance Academy) рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдХрдд्рдердХ рдиृрдд्рдп рдХी рдЕрдж्рднूрдд рдк्рд░рд╕्рддुрддि рджेрдХрд░ рджрд░्рд╢рдХों рдХो рд╣ैрд░рдд рдоें рдбाрд▓ рджिрдпा। рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╡ рдЖрдпोрдЬрдХ рд╢्рд░ीрдорддी рдкूрдЬा рдЧुрдк्рддा рдЬी (Mrs. Pooja Gupta) рдПрд╡ं рд╢्рд░ीрдорддी рдкрд▓ рдЧुрдк्рддा рдЬी (Mrs. Pal Gupta) рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдПрд╡ं рдиिрд░्рджेрд╢рди рдоें ...

рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░ рдПрд╡ं рдЙрд╕рд╕े рдЬुреЬे рдХुрдЫ рд╡िрд╢्рд╡ рдХीрд░्рддिрдоाрди

рдпोрдЧ рднाрд░рдд рдХी рджेрди рд╣ै. рдпे рдЕрд▓рдЧ рдмाрдд рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдХा рд╣ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рднी рдЗрд╕े рддрдм рдЬाрдХрд░ рдорд╣рдд्рд╡ рдоिрд▓ा, рдЬрдм рд╡िрджेрд╢ों рдоें рдЗрд╕рдХे рдЪрд░्рдЪे рд╢ुрд░ू рд╣ुрдП। рдоाрдирдиीрдп рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рдпोрдЧ рдХो рдмреЭाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢्рд╡ рдпोрдЧ рджिрд╡рд╕ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдФрд░ рдлिрд░ рджेрдЦрддे рд╣ी рджेрдЦрддे рдпोрдЧ рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рднाрд░рдд рдоें рдЕрдкрдиी рдЬрдЧрд╣ рдмрдиा рд▓ी। рдпोрдЧ рдоें рдХрдИ рдЖрд╕ाрди рдХिрдпे рдЬाрддे рд╣ैं। рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдпोрдЧ рдоें рдХрдИ рдЖрд╕ाрди рдХрд░рд╡ाрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рдЙрд╕ी рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░। рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░, рдЬिрд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें "Sun Salutation" рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдпोрдЧ рдХा рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдЖрд╕рди рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рд╣ै। рдпрд╣ 12 рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдоुрдж्рд░ाрдУं (рдЖрд╕рдиों) рдХा рдПрдХ рдХ्рд░рдо рд╣ै। рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░ рдоें рд╡िрднिрди्рди рдЖрд╕рдиों рдХा рд╕ंрдпोрдЬрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╡िрднिрди्рди рднाрдЧों рдХो рд╕рдХ्рд░िрдп рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпों рдХो рдордЬрдмूрддी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै, рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди рдмрдв़ाрддा рд╣ै, рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдордЧ्рд░ рд╢рдХ्рддि рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рди рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╕िрдХ рдФрд░ рдЖрдд्рдоिрдХ рд╢ांрддि рднी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпोрдЧ рдХी рдЗрд╕ рдк्рд░ाрдЪीрди рд╡िрдзि рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдЖрдЬ рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдЙрддрдиा рд╣ी рдк्рд░ा...

рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдпोрдЧ рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुреЬे рдХुрдЫ рд░ोрдЪрдХ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕

рд╢рд░ीрд░ рдХे рдлिрдЯрдиेрд╕ рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рд╕рднी рд▓ोрдЧों рдХो рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдпोрдЧ рдХрд░рдиे рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рджेрддे рд╣ैं। рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рд╕ाрде рд▓рдЪीрд▓ेрдкрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпोрдЧ рдХा рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рдХाрдлी рд▓ाрднрджाрдпрдХ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдХрдИ рддрд░рд╣ рдХे рд░ोрдЧों рдХे рдЦрддрд░े рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рднी рдпोрдЧ рдХे рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХो рдлाрдпрджेрдоंрдж рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдпोрдЧ рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдЬैрд╕े рдпोрдЧ рдХा рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рдиा рдЖрдкрдХी рд╕ेрд╣рдд рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рд▓ाрднрджाрдпрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рднुрдЬंрдЧाрд╕рди, рдЬिрд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें "Cobra Pose" рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдпोрдЧ рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЖрд╕рди рд╣ै। рднुрдЬंрдЧाрд╕рди, рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░ рдХे 12 рдЖрд╕рдиों рдоें рд╕े 8рд╡ां рдЖрд╕рди рд╣ै। рдЗрд╕ рдЖрд╕рди рдоें рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЖрдХृрддि рдлрди рдЙрдаाрдП рд╣ुрдП рднुрдЬंрдЧ рдЕрд░्рдеाрдд рд╕рд░्рдк рдЬैрд╕ी рдмрдирддी рд╣ै рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЗрд╕рдХो рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдпा рд╕рд░्рдкाрд╕рди рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрд╕рди рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓рдЪीрд▓ेрдкрди рдФрд░ рд╢рдХ्рддि рдХो рдмрдв़ाрдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рдФрд░ рдЖрдд्рдоिрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рднाрд╡ी рдпोрдЧ рдЖрд╕рди рд╣ै рдЬो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ, рдоाрдирд╕िрдХ, рдФрд░ рдЖрдд्рдоिрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХो рд╕ुрдзाрд░рддा рд╣ै। рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдЦाрд▓ी рдкेрдЯ рд╣ी рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рднोрдЬрди, рдЖрд╕рди рдХрд░рдиे рдХे рд╡рдХ्рдд рд╕े рдХрдо рд╕े рдХрдо 4-6 рдШंрдЯे рдкрд╣рд▓े рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪ...

рд╢ीрд░्рд╖ाрд╕рди рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुреЬे рдХुрдЫ рд░ोрдЪрдХ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕

  рдЖрдЬ рдХी рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рджुрдиिрдпा рдоें, рд╣рдо рд╕рднी рдХो рдХुрдЫ рдРрд╕ा рдЪाрд╣िрдП рдЬो рд╣рдоाрд░े рдорди рдХो рд╢ांрддि рдФрд░ рд╕ुрдХूрди рджे। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рд╣рдоें рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЕрдЪ्рдЫी рддाрдХрдд рдФрд░ рд░ोрдЧ рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдХी рднी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै। рдпोрдЧ рдПрдХ рдк्рд░ाрдЪीрди рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╣ै рдЬिрд╕े рдЖрдзुрдиिрдХ рджुрдиिрдпा рдоें рднी рд╕рдордЧ्рд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ, рдоाрдирд╕िрдХ рдФрд░ рдордиोрд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдоें рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд▓ाрднрдХाрд░ी рд░рд╣ा рд╣ै। рдХрдИ рдпोрдЧ рдоुрдж्рд░ाрдПँ рдпा рдЖрд╕рди рджिрди-рдк्рд░рддिрджिрди рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं, рддрдиाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдПрд╡ं рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдеिрддि рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╢ीрд░्рд╖ाрд╕рди рдПрдХ рдРрд╕ा рдЕрдж्рднूрдд рдпोрдЧाрдн्рдпाрд╕ рд╣ैं। рд╢ीрд░्рд╖ाрд╕рди, рдЬिрд╕े "рд╣ेंрдбрд╕्рдЯैंрдб" рдпा "рд╣ेрдбрд╕्рдЯैंрдб" рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдпोрдЧ рдХा рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рдЖрд╕рди рд╣ै। рдЗрд╕े рдпोрдЧ рдХा "рд░ाрдЬा" рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рдФрд░ рдЖрдд्рдоिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХो рднी рдмрдв़ाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЖрд╕рди рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдкूрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╢ीрд░्рд╖ाрд╕рди рдпोрдЧ рд╕िрд░, рдЧрд░्рджрди, рдХंрдзों, рд╢िрд░ाрдУं, рд░рдХ्рдд рд╡ाрд╣िрдХाрдУं рдоें рд░рдХ्рдд рдХे рд╕ंрдЪाрд░ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै, рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдм...

рддाреЬाрд╕рди рдпोрдЧ рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुреЬे рдХुрдЫ рд░ोрдЪрдХ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕

рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕рднी рдЕंрдЧों рдХी рд╕ेрд╣рдд рдФрд░ рдЖंрддрд░िрдХ рд╡ рдмाрд╣рд░ी рддौрд░ рдкрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рд▓िрдП рдкौрд╖्рдЯिрдХ рдЦाрдирдкाрди, рдЕрдЪ्рдЫी рдЬीрд╡рди рд╢ैрд▓ी рдХो рдЕрдкрдиाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдпोрдЧाрд╕рдиों рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рднी рдоाрдирд╕िрдХ рдФрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕ेрд╣рдд рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрддा рд╣ै। рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддрд░рд╣ рдХी рдпोрдЧ рдХ्рд░िрдпाрдПं рд╣ैं рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рдЕंрдЧों рдХी рд╕ेрд╣рдд рдХे рд▓िрдП рд▓ाрднрдХाрд░ी рд╣ै। рдЗрди्рд╣ीं рдпोрдЧाрд╕рдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рддाрдб़ाрд╕рди рд╣ै। рддाрдб़ाрд╕рди, рдЬिрд╕े "рдоाрдЙंрдЯेрди рдкोрдЬ़" рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдпोрдЧ рдХा рдПрдХ рдмुрдиिрдпाрджी рд▓ेрдХिрди рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЖрд╕рди рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрд╕рди рди рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдФрд░ рдордЬрдмूрддी рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рдФрд░ рдЖрдд्рдоिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХो рднी рд╕ुрдзाрд░рддा рд╣ै। рддाрдб़ाрд╕рди рдХा рдиाрдо рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢рдм्рдж 'рддाрдб़' рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै 'рдкрд░्рд╡рдд'। рдЗрд╕ рдЖрд╕рди рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕्рдеिрд░ рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬैрд╕े рдХि рдПрдХ рдкрд░्рд╡рдд рд╕्рдеिрд░ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рддाрдб़ाрд╕рди рдпोрдЧ рдмेрд╢рдХ рджिрдЦрдиे рдоें рдХाрдлी рдЖрд╕ाрди рд▓рдЧрддा рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдХाрдлी рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдоुрдж्рд░ा рдоें рд╡िрд╡िрдзрддा рд▓ाрдХрд░ рдЗрд╕рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдХो рдмрдв़ाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рддेрдЬी рд╕े рд╣ाрдЗрдЯ рдмрдв़ाрдиे, рд╢рд░ीрд░ рдХा рдкोрд╕्рдЪрд░ рд╕рд╣ी рд░рдЦрдиे, рдердХाрди рдХो рджूрд░ рдХрд░рдХे рдПрдирд░्рдЬी рдмрдв़ाрдиे, рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпों рдХो рдЖрд░ाрдо рджेрдиे, рд░рдХ्рдд рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдоें рд╕...

рдкुрд╢рдЕрдк्рд╕ (рджंрдб) рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुреЬे рдХुрдЫ рд░ोрдЪрдХ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕

рд╢рд░ीрд░ рдХो рддाрдХрддрд╡рд░ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдмॉрдбीрд╡ेрдЯ рдПрдХ्рд╕рд░рд╕ाрдЗрдЬ рдФрд░ рдЖрд╕рди рдмрд╣ुрдд рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ै। рдЗрди्рд╣ें рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдХो рдХिрд╕ी рдЦाрд╕ рдЯूрд▓ рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрди рдЖрд╕ाрди рдПрдХ्рд╕рд░рд╕ाрдЗрдЬ рдоें рдЖрдкрдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╡рдЬрди рдХा рд╣ी рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдкुрд╢рдЕрдк рдЖрд╕рди, рдЬिрд╕े рд╣िंрджी рдоें "рджंрдб " рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдПрдХ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдФрд░ рд╕рд░рд▓ рд╡्рдпाрдпाрдо рд╣ै рдЬो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╢рдХ्рддि, рд╕рд╣рдирд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдмрдв़ाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрд╕рди рди рдХेрд╡рд▓ рдЖрдкрдХे рдКрдкрд░ी рд╢рд░ीрд░ рдХी рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рд╢рд░ीрд░ рдХी рдлिрдЯрдиेрд╕ рдХो рд╕ुрдзाрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै। рдкुрд╢рдЕрдк рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡्рдпाрдпाрдо рд╣ै рдЬिрд╕े рдХिрд╕ी рднी рд╕्рдеाрди рдкрд░, рдХिрд╕ी рднी рд╕рдордп рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдЙрдкрдХрд░рдг рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╣ै। рдкुрд╢рдЕрдк рдЖрд╕рди рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рднाрд╡ी рдФрд░ рдмрд╣ुрдоुрдЦी рд╡्рдпाрдпाрдо рд╣ै рдЬो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╢рдХ्рддि, рд╕рд╣рдирд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдлिрдЯ рдмрдиाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡्рдпाрдпाрдо рд╣ै рдЬिрд╕े рдХिрд╕ी рднी рдЙрдо्рд░ рдХे рд╡्рдпрдХ्рддि рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рджैрдиिрдХ рд╡्рдпाрдпाрдо рд░ूрдЯीрди рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╕рд╣ी рдлॉрд░्рдо рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рдХे рд╕ाрде рдХिрдпा рдЧрдпा рдкुрд╢рдЕрдк рдЖрдкрдХे рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХो рдХрдИ рдЧुрдгा рдмрдв़ा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЖрдкрдХो рдПрдХ рд╕्рд╡рд╕्рде рдФрд░ рд╕рдХ्рд░िрдп рдЬीрд╡...

рд░िрддेрд╢ рдЬैрди рдЬी рдиे рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рднाрд░рддीрдп рд░िреЫрд░्рд╡ рдмैंрдХ рдЧрд╡рд░्рдирд░ों рдж्рд╡ाрд░ा рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░िрдд рдХрд░ेंрд╕ी рдиोрдЯ рдХा рдХрд▓ेрдХ्рд╢рди рдХрд░ рдмрдиाрдпा рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХॉрд░्рдб

рдХрд░ेंрд╕ी рдХрд▓ेрдХ्рд╢рди, рдЬिрд╕े рди्рдпूрдоिрд╕्рдоाрдЯिрдХ्рд╕ (Numismatics) рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдпрд╣ рдПрдХ рд░ोрдЪрдХ рдФрд░ рдЬ्рдЮाрдирд╡рд░्рдзрдХ рд╢ौрдХ рд╣ै। рди्рдпूрдоिрд╕्рдоाрдЯिрдХ्рд╕ рд╢рдм्рдж рдЧ्рд░ीрдХ рд╢рдм्рдж 'рди्рдпूрдоिрд╕्рдоा' рд╕े рдЖрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै 'рдоुрдж्рд░ा'। рдЗрд╕рдоें рд╡िрднिрди्рди рджेрд╢ों рдХी рдоुрдж्рд░ाрдУं, рд╕िрдХ्рдХों, рд╕्рдЯैрдо्рдк्рд╕ рдФрд░ рдиोрдЯों рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХрд░рдиा рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै। рдХрд░ेंрд╕ी рдХрд▓ेрдХ्рд╢рди рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдмрд╣ुрдд рдкुрд░ाрдиा рд╣ै। рдк्рд░ाрдЪीрди рд╕рдордп рдоें, рд╕िрдХ्рдХों рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣рдг рдХेрд╡рд▓ рд░ाрдЬा-рдорд╣ाрд░ाрдЬाрдУं рдФрд░ рдЕрдоीрд░ рд╡рд░्рдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрддा рдеा। рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕рдордп рдоें, рдпрд╣ рд╢ौрдХ рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рдмीрдЪ рднी рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдХрд░ेंрд╕ी рдХрд▓ेрдХ्рд╢рди рдПрдХ рд╢ौрдХ рд╕े рдХрдИ рдЕрдзिрдХ рд╣ै; рдпрд╣ рдЗрддिрд╣ाрд╕, рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рд╕ंрдЧрдо рд╣ै। рдЗрд╕े рдЕрдкрдиाрдиे рд╕े рдЖрдк рди рдХेрд╡рд▓ рд╡िрднिрди्рди рджेрд╢ों рдХी рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХो рдЗрдХрдЯ्рдаा рдХрд░ेंрдЧे рдмрд▓्рдХि рд╡िрд╢्рд╡рднрд░ рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдзрд░ोрд╣рд░ рд╕े рднी рд░ूрдмрд░ू рд╣ोंрдЧे। рдпрд╣ рд╢ौрдХ рди рдХेрд╡рд▓ рдЬ्рдЮाрдирд╡рд░्рдзрдХ рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЖрдиंрджрджाрдпрдХ рдФрд░ рд▓ाрднрдХाрд░ी рднी рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рджुрд░्рд▓рдн рдФрд░ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХा рдоूрд▓्рдп рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдмрдв़рддा рд╣ै। рдпрджि рд╕рдордЭрджाрд░ी рд╕े рдиिрд╡ेрд╢ рдХिрдпा рдЬाрдП, рддो рдоुрдж्рд░ा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рд░िрдЯрд░्рди рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдХрд░ेंрд╕ी рдХрд▓ेрдХ्рд╢рди рдПрдХ рдХाрдлी рд╕ंрддोрд╖рдЬрдирдХ рд╢ौрдХ рднी рд╣ै। рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоुрдж्рд░ाрдУं рдХो рдПрдХрдд्рд░िрдд рдХрд░, рдЙрдирдХी рджेрдЦрднाрд▓ ...

рдХрдкाрд▓рднाрддी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЬुреЬे рдХुрдЫ рд░ोрдЪрдХ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕

рдпोрдЧ рдЖрдкрдХे рдорди рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рдЦрдиे рдХा рдмेрд╣рддрд░ीрди рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै। рдЗрд╕े рдХрд░рдиे рд╕े рдкुрд░ाрдиे рд╕े рдкुрд░ाрдиा рд░ोрдЧ рднी рдЪुрдЯрдХिрдпों рдоें рд╕рд╣ी рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдпोрдЧ рдХे рдЖрда рдЕंрдЧों рдоें рд╕े рдЪौрдеा рдЕंрдЧ рд╣ैं рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо। рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдпोрдЧ рдХी рд╣ी рдПрдХ рдХ्рд░िрдпा рд╣ैं। рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╣ोрддे рдЙрдирдоे рд╕े рдПрдХ рд╣ैं рдХрдкाрд▓рднाрддी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо (Kapalbhati Pranayam)।  "рдХрдкाрд▓" рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै "рдорд╕्рддिрд╖्рдХ" рдФрд░ "рднाрддि" рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै "рдк्рд░рдХाрд╢"। рдХрдкाрд▓рднाрддी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо, рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧिрдХ рд╢्рд╡ाрд╕ рддрдХрдиीрдХ рд╣ै рдЬो рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдпोрдЧ рдХे рдк्рд░ाрдЪीрди рдЧ्рд░ंрдеों рдоें рдЙрд▓्рд▓िрдЦिрдд рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХा рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рд╕े рднрд░ рджेрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдоाрдирд╕िрдХ рдФрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।  рдЖрд╕рдиों рдоें рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░, рдк्рд░ाрдгाрдпाрдоों рдоें рдХрдкाрд▓рднाрддी рдПрд╡ं рдз्рдпाрди рдоें рд╡िрдкрд╢्рдпрдиा рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеाрди рд╣ैं। рдЬрдм рдЖрдк рдХрдкाрд▓рднाрддि рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рдЖрдкрдХे рд╢рд░ीрд░ рд╕े 80% рд╡िрд╖ैрд▓े рддрдд्рдд्рд╡ рдмाрд╣рд░ рдЬाрддी рд╕ाँрд╕ рдХे рд╕ाрде рдиिрдХрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं। рдХрдкाрд▓рднाрддि рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХे рдиिрд░ंрддрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕рднी рдЕंрдЧ рд╡िрд╖ैрд▓े рддрдд्рд╡ рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं। рдХрдкाрд▓рднाрддी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо ...

рд╣рда рдпोрдЧ рдПрд╡ं рдХрдаिрди рдпोрдЧ рд╕ाрдзрдиा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдЪिрд▓िрдд рдпोрдЧ рдЧुрд░ु рд╕्рд╡ाрдоी рдорд╣ेрд╢ рдпोрдЧी рдЬी 1 рдХрд░ोреЬ 51 рд▓ाрдЦ рд╕्рдЯ्рд░ोрдХ рдХрдкाрд▓рднाрддी рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдХрд░ рд░рдЪेंрдЧे рд╡िрд╢्рд╡ рдХीрд░्рддिрдоाрди

рдпोрдЧ рдХी рдкрд░िрднाрд╖ा рд╣рдоाрд░े рдЧ्рд░ंрдеों рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╣ै рдкрд░ंрддु рдЗрд╕рдХा рд╕ीрдзा рд╕ंрдмंрдз рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ुрдЖ рд╣ै рдпोрдЧ рд╣рдоें рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рдЬोрдб़рддा рд╣ै। рдпोрдЧ рдоाрдирд╡ рд╢рд░ीрд░ рдХी рдПрдХ рдРрд╕ी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै рдЬिрд╕े рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рд╕े рд╣рдЬाрд░ों рдлाрдпрджे рд╣ोрддे рд╣ैं। рднाрд░рдд рдоें рдпोрдЧ рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд╣рдЬाрд░ों рд╕ाрд▓ рдкुрд░ाрдиा рд╣ै। рд╣рдоाрд░े рдЛрд╖िрдпों-рдоुрдиिрдпों рдХा рдкूрд░ा рдЬीрд╡рди рд╣ी рдпोрдЧрдордп рд░рд╣ा рд╣ै। рднाрд░рдд рдоें рдпोрдЧ рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा рдЙрддрдиी рд╣ी рдкुрд░ाрдиी рд╣ै рдЬिрддрдиी рдХि рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि। рдоाрдирд╕िрдХ, рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдПрд╡ं рдЕрдз्рдпाрдд्рдо рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓ोрдЧ рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рд╕े рд╣ी рдЗрд╕рдХा рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░рддे рдЖ рд░рд╣े рд╣ैं। рдпोрдЧ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рднाрд░рдд рдоें рд╣ी рд╣ुрдИ рдеी рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдпрд╣ рджुрдиिрдпा рдХे рдЕрди्рдп рджेрд╢ों рдоें рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ुрдЖ। рдпोрдЧ рдиे рдкूрд░ी рджुрдиिрдпा рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा рд╣ै। рдЖрдЬ рдпोрдЧ рдЬрд╣ां рдкрд░ рд╣ै, рд╡рд╣ां рддрдХ рдЙрд╕े рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдоें рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХे рдХрдИ рдпोрдЧिрдпों рдиे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдИ рд╣ै। рдпोрдЧ рдХी рдЗрд╕ी рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдЖрдЧे рдмрдвाрдиे рд╡ाрд▓े рдпोрдЧिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рдиाрдо рд╕िрдж्рдзрдкीрда рд╢्рд░ी рд╣рдиुрдоाрдирдЧрдв़ी рдмрд╕ंрддिрдпा рдкрдЯ्рдЯी рдЕрдпोрдз्рдпा рдХे рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╕ंрдд, рд╣рдардпोрдЧी рдорд╣ेрд╢ рджाрд╕ рдЙрд░्рдл рд╕्рд╡ाрдоी рдорд╣ेрд╢ рдпोрдЧी рдЬी (Swami Mahesh Yogi) рдХा рднी рд╣ैं। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╕्рд╡ाрдоी рдорд╣ेрд╢ рдпोрдЧी рдЬी рдЕрдпोрдз्рдпा рд╕िрдж्рдзрдкीрда рд╢्рд░ी рд╣рдиुрдоाрдирдЧрдв़ी рдоें рд▓рдЧрднрдЧ ...

рдпोрдЧ рдЧुрд░ु рд╢्рд░ी рдзीрд░рдЬ рд╢рд░्рдоा рдЬी рдиे рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдХрд░ рдЧोрд▓्рдбрди рдмुрдХ рдСреЮ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕ рдоें рдЕрдкрдиे рдиाрдо рджрд░्рдЬ рдХिрдпा рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рд╡िрд╖्рдгुрджेрд╡ рд╕ाрдп рдЬी рдиे рджिрдпा рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХॉрд░्рдб рдХा рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ

рдпोрдЧ рдФрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдЬрди्рдо рднाрд░рдд рдоें рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдпрд╣ीं рд╕े рдЗрдирдХा рдк्рд░рдХाрд╢ рдкूрд░ी рджुрдиिрдпा рдоें рдлैрд▓рддा рдЪрд▓ा рдЧрдпा। рдпोрдЧ рдФрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж, рджोрдиों рд╡िрдзाрдУं рдХो рдордиुрд╖्рдп рдиे рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рд╕ीрдЦा рд╣ै। рдк्рд░рдХृрддि рдоें рдЙрдЧрдиे рд╡ाрд▓ी рдЬрдб़ी-рдмूрдЯिрдпों рд╕े рдЦुрдж рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдоाрдирд╡ рдиे рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХिрдпा। рдЬрдмрдХि рд╡िрднिрди्рди рдкрд╢ु-рдкрдХ्рд╖िрдпों рдХी рдоुрдж्рд░ाрдУं рд╕े рд╕ीрдЦрдХрд░ рдордиुрд╖्рдп рдиे рдпोрдЧ рд╡िрдж्рдпा рдХी рд░рдЪрдиा рдХी рд╣ै। рдпोрдЧ рдФрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж, рд╕िрд░्рдл рдордиुрд╖्рдп рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ैं। рдпे рдЕрд╕рд▓ рдоें рд╣рдоें рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХा рддрд░ीрдХा рдмрддाрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╣рдоें рднीрддрд░ рд╕े рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдРрд╕ा рд╣ी рдПрдХ рдЖрд╕рди рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рднी рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдиिрдпрдоिрдд рдЕрдн्рдпाрд╕ рд╕े рд╣рдоें рдвेрд░ों рдлाрдпрджे рдоिрд▓рддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рдЖрд╕рди рдоें рд╢рд░ीрд░ рдХी рдЖрдХृрддि рдлрди рдЙрдаाрдП рд╣ुрдП рднुрдЬंрдЧ рдЕрд░्рдеाрдд рд╕рд░्рдк рдЬैрд╕ी рдмрдирддी рд╣ै рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЗрд╕рдХो рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рдпा рд╕рд░्рдкाрд╕рди рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЪूंрдХि рдпрд╣ рджिрдЦрдиे рдоें рдлрди рдлैрд▓ाрдП рдПрдХ рд╕ांрдк рдЬैрд╕ा рдкॉрд╕्рдЪрд░ рдмрдирддा рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕ рдЖрд╕рди рдХा рдиाрдо рднुрдЬंрдЧाрд╕рди рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै। рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдпрд╣ рдЖрд╕рди рдХрд░рдиे рд╕े рд░ीрдв़ рдХी рд╣рдб्рдбी рд╕рд╢рдХ्рдд рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рдкीрда рдоें рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди рдЖрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрд╕рди рдлेрдлрдб़ों рдХी рд╢ुрдж्рдзि рдХे рд▓िрдП рднी рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै рдФрд░ рдЬिрди рд▓ोрдЧों рдХा рдЧрд▓ा рдЦрд░ाрдм рд░рд╣рдиे рдХी, рджрдоे рдХी, рдкुрд░ाрдиी рдЦाँрд╕ी рдЕрдерд╡ा рдлेंрдлрдб़ों рд╕ंрдмंрдзी рдЕрди्рдп рдХोрдИ рдмी...

рджैрдиिрдХ рднाрд╕्рдХрд░ рдкाрд▓ी рдХे 21рд╡ें рд╕्рдеाрдкрдиा рджिрд╡рд╕ рдкрд░ 6000 рдХिрд▓ो рд╣рд▓рд╡े рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ рд░рдЪा рд╡िрд╢्рд╡ рдХीрд░्рддिрдоाрди рдЧोрд▓्рдбрди рдмुрдХ рдСреЮ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕ рдоें рд░िрдХॉрд░्рдб рджрд░्рдЬ

рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдкрдиे рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд рд╡्рдпंрдЬрдиों рдПрд╡ं рдЕрдкрдиी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै। рдпрд╣ां рдХे рдЦाрдиे рдХा рд╕्рд╡ाрдж, рдЙрд╕рдХी рдорд╣рдХ рдФрд░ рд╡िрд╡िрдзрддा рдХुрдЫ рдЕрд▓рдЧ рд╣ी рд╣ोрддी рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеाрди рд░рдЦрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХी рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд, рдФрд░ рд╡िрд╡िрдзрддा рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдоें рдЙрд╕рдХे рд╡्рдпंрдЬрдиों рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рдЦाрдиा рднिрди्рди рдФрд░ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╕्рд╡ाрджिрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд╕ंрд╕्рдХृрддि, рд░ंрдЧ, рдФрд░ рд╕्рд╡ाрдж рдХा рдПрдХ рд╕ुंрджрд░ рд╕ंрдЧрдо рд╣ोрддा рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рднोрдЬрди рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдЪрд░्рдЪिрдд рд╡्рдпंрдЬрдиों рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде, рдЦाрдиे рдХे рдк्рд░рддि рд▓ोрдЧों рдХी рдЙрдд्рд╕ुрдХрддा рдФрд░ рдЙрдирдХी рдЖрдд्рдоिрдХ рд╕ंрддोрд╖ рдХी рднाрд╡рдиा рднी рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓рддी рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдЦाрдиा рд╡्рдпंрдЬрдиों рдХा рдЕрдиूрдаा рд╕ंрдЧрдо рд╣ै, рдЬो рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рд╢рд╣рд░ों рдоें рд╡िрднिрди्рди рдЦाрдиे рдХी рдк्рд░рдХृрддिрдпों рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬो рдЗрд╕े рднाрд░рддीрдп рдЦाрдиे рдХी рд╡िрд╡िрдзрддा рдоें рдПрдХ рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рд╕्рдеाрди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╡्рдпंрдЬрди рди рдХेрд╡рд▓ рдЙрд╕рдХे рд╕्рдеाрдиीрдп рдиिрд╡ाрд╕िрдпों рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдкрд░्рдпрдЯрдХों рдХे рдмीрдЪ рднी рдЗрд╕рдХा рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै, рдЬो рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдФрд░ рд░рд╕ोрдИ рд╕рдоृрдж्рдзि рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ैं। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдоाрд░рд╡ाреЬ ...

рдмिрд▓ाрд╕рдкुрд░ рдоें рдорддрджाрддा рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рдСрдирд▓ाрдЗрди рдорддрджाрди рдХा рд╕ंрдХрд▓्рдк рд▓ेрдХрд░ рдмрдиाрдпा рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХॉрд░्рдб

рднाрд░рдд рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рджेрд╢ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдкाँрдЪ рд╡рд░्рд╖ рдХे рдЕंрддрд░ाрд▓ рдкрд░ рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЪुрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рджेрд╢ рдХे рдиाрдЧрд░िрдХ рдЗрд╕ рдЪुрдиाрд╡ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рднाрдЧ рд▓ेрддे рд╣ैं। рджेрд╢ рдХा рдХोрдИ рднी рдиाрдЧрд░िрдХ рдЬिрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ 18 рд╡рд░्рд╖ рдпा рдЗрд╕рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╣ो, рдорддрджाрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиा рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдХрд░рд╡ा рд╕рдХрддा рд╣ैं рдФрд░ рдорддрджाрди рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ैं। рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рджेрд╢ рдоें рдиिрдпрдоिрдд, рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдПрд╡ं рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдЪुрдиाрд╡ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЖрдпोрдЧ рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै। рдЪुрдиाрд╡ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдмाрдж рдХे рд╡िрд╡ाрджों рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕рднी рд╡िрд╖рдпों рдХो рд▓ोрдХ рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1950 рдПрд╡ं рд▓ोрдХ рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1951 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें, рдорддрджाрддा рд╢рдкрде рдХा рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди рд░рд╣ा рд╣ै। рдпрд╣ рд╢рдкрде рди рдХेрд╡рд▓ рдиेрддाрдУं рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡рдзाрд░िрдпों рдХो рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рдоूрд▓्рдпों рдФрд░ рдиीрддिрдпों рдХे рдк्рд░рддि рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХрд░рддी рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рд╕े рдиाрдЧрд░िрдХों рдХो рднी рд╕ाрдЭा рджाрдпिрдд्рд╡ рдХा рдЖрднाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп рднाрдЧीрджाрд░ рдмрдиाрддा рд╣ै।  рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХे рддрдд्рд╡ाрдзाрди рдоें рдмिрд▓ाрд╕...

"рдЬрдп рд╢्рд░ी рд░ाрдо" рд▓िрдЦी рд╣ुрдИ рдЯी-рд╢рд░्рдЯ рдкрд╣рди рдХрд░ рджौреЬे рд╣рдЬाрд░ों рдзाрд╡рдХ 15рд╡ीं рдПрдпू рдЬрдпрдкुрд░ рдоैрд░ाрдерди рдЧोрд▓्рдбрди рдмुрдХ рдСреЮ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕ рдоें рджрд░्рдЬ

рдоैрд░ाрдерди рджौреЬ рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ 490 рдИрд╕्рд╡ी рдкूрд░्рд╡ рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдеा। рдпूрдиाрди рдХे рдПрдеेंрд╕ рдирдЧрд░ рд╕े 26 рдоीрд▓ рджूрд░ рдоैрд░ाрдерди рдХे рдоैрджाрди рдоें рдпूрдиाрдиी рдФрд░ рдкрд░्рд╕िрдпрди/рдлाрд░рд╕ी рд╕ैрдиिрдХों рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ рдеा। рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рдоें рдпूрдиाрди рдХे рд╕ैрдиिрдХों рдиे рдлाрд░рд╕ рдХे 1 рд▓ाрдЦ рд╕ैрдиिрдХों рдХो рд╣рд░ा рджिрдпा рдеा। рдЗрд╕ рдЬीрдд рдХी рдЦрдмрд░ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдпूрдиाрди рдХा 'рдлिрдбिрдкीрдбेрд╕' рдиाрдо рдХा рд╕ैрдиिрдХ рдпुрдж्рдз рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 26 рдоीрд▓ рддрдХ рдмिрдиा рд░ुрдХे рджौреЬрддा рд╣ुрдЖ рдПрдеेंрд╕ рдкрд╣ुंрдЪा рдеा.рд╡рд╣ рдЗрд╕ рдЬीрдд рд╕े рдЗрддрдиा рдЙрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдеा рдХि рдЙрд╕рдиे рднाрдЧрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рд╢рд╕्рдд्рд░ рдФрд░ рдХрд╡рдЪ рднी рдЙрддाрд░ рджिрдП। рдпुрдж्рдз рд╕े рдердХा рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рднी рд╡рд╣ рдЬंрдЧрд▓ो, рдХрдЯीрд▓ी рдЭाреЬिрдпों рдФрд░ рдкрд╣ाреЬो рд╡ाрд▓े рд░ाрд╕्рддे рдоें рдмिрдиा рдХрд╣ीं рд░ुрдХे рднाрдЧрддा рд╣ी рд░рд╣ा рдеा। рдЬрдм рдЙрд╕рдиे рдПрдеेंрд╕ рдирдЧрд░ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХिрдпा рддो рдЙрд╕рдХे рдкैрд░ рд▓рд╣ुрд▓ुрд╣ाрди рд╣ो рдЪुрдХे рдеे. рдЙрд╕рдХी рд╕ाँрд╕ рдЙрдЦреЬ рд░рд╣ी рдеी. рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рджेрд╢рд╡ाрд╕िрдпों рдХो рдмोрд▓ा "рдиिрдХ्рдХी" рдЕрд░्рдеाрдд рдпुрдж्рдз рдоें рдЙрд╕рдХे рджेрд╢ рдХी рд╡िрдЬрдп рд╣ुрдИ рд╣ै, 'рджेрд╢рд╡ाрд╕िрдпों рд╣рдо рдпुрдж्рдз рдЬीрдд рдЧрдпे рдЦुрд╢िрдпाँ рдордиाрдУ'। рдЗрд╕ рдЦрдмрд░ рдХो рд╕ुрдиाрдиे рдХे рдмाрдж рд╣ी рдЙрд╕рдХी рдоौрдд рд╣ो рдЧрдпी рдеी। 'рдлिрдбिрдкीрдбेрд╕' рдиाрдордХ рдзाрд╡рдХ рдХी рдпाрдж рдоें рдоैрд░ाрдерди рджौреЬ рдХो рдУрд▓िंрдкिрдХ рдЦेрд▓ों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдоैрд░ाрдерди рд░ेрд╕ рдХी рджूрд░ी 26 рдоीрд▓, 385 рдпाрд░्рдб्рд╕ рдЕрд░्рдеाрдд рд▓рдЧрднрдЧ 42.195 рдХिрд▓ोрдоीрдЯрд░ рд╣ोрддी рд╣ै।...

рдмрд▓рд░ाрдордкुрд░-рд░ाрдоाрдиुрдЬрдЧंрдЬ рдЬिрд▓े рдоें SVEEP рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдпोрдЬिрдд рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдФрд░ рдЕрдо्рдм्рд░ेрд▓ा рд░ैрд▓ी рдЧोрд▓्рдбрди рдмुрдХ рдСреЮ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХाрд░्рдб्рд╕ рдоें рджрд░्рдЬ

рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рджेрд╢ рдоें рдорддрджाрди рдХी рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рд╣ोрддी рд╣ै। рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рд▓िрдП рдорддрджाрди рдПрдХ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╕े рднी рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рд╡ोрдЯ рджेрдиे рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХिрд╕ी рджेрд╢ рдХे рдиाрдЧрд░िрдХ рдХा рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡ोрдЯ рдЙрд╕ рджेрд╢ рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рдЖрдХाрд░ рджेрдиे рдоें рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрди рдиीрддिрдпों рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рд▓ोрдЧों рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рд▓िрдП рдмрдиाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं। рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें, рдорддрджाрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рджिрд╢ा рддрдп рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдПрдХ рдРрд╕ी рд╕рд░рдХाрд░ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдФрд░ рдЖрдХांрдХ्рд╖ाрдУं рдХो рдкрд╣рдЪाрдирддी рд╣ै। рдорддрджाрди рд▓ोрдЧों рдХो рдЙрди рдиिрд░्рдгрдпों рдоें рдЕрдкрдиी рдмाрдд рд░рдЦрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрддा рд╣ै рдЬो рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। рджेрд╢ рдХे рдмाрд░े рдоें рд▓िрдП рдЧрдП рдиिрд░्рдгрдпों рдоें рдЕрдкрдиी рд░ाрдп рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ोрдЧों рдХो рд╡ोрдЯ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै рдФрд░ рдорддрджाрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдРрд╕ा рдХрд░рдиे рдХे рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрд░ीрдХों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдорддрджाрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдмрдв़ाрдиे рдФрд░ рд▓ोрдЧों рдХो рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рднाрдЧ рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдорддрджाрддा рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЕрднिрдпाрди рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдХ рд▓ोрдЧों рдХो рд╣рдоाрд░े рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рднाрдЧ рд▓ेрдиे рдФрд░ рд╡ोрдЯ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣...